مهندس میثم اسماعیل‌بیگی فعال حوزه تولید و بازرگانی فولاد در گفت‌و‌گو با چیلان با اشاره به تهیه مقاله‌ای تحلیلی با عنوان «فولاد در آتش» در خصوص وضعیت پیچیده بازار فولاد بخش‌هایی از این مقاله را تشریح کرد و گفت: در ماه‌های اخیر بازار فولاد با یکی از پیچیده‌ترین و کم‌سابقه‌ترین دوره‌های خود مواجه شده است؛ دوره‌ای که در آن نوسانات شدید، کاهش شفافیت، اختلال در زنجیره تأمین و تغییر رفتار بازیگران بازار، تصمیم‌گیری را به چالشی چندلایه تبدیل کرده است. در چنین فضایی بسیاری از فعالان بازار یا به سمت انفعال حرکت کرده‌اند یا تصمیماتی اتخاذ می‌کنند که بیش از آنکه مبتنی بر تحلیل باشد، تحت تأثیر هیجانات و اخبار لحظه‌ای است. نیاز بازار به یک رویکرد منسجم وی درباره هدف از تهیه این گزارش اظهار کرد: در ماه‌های اخیر چیزی که برای من بیش از هر چیز قابل توجه بود، نبود یک نگاه منسجم و قابل اتکا در تحلیل بازار بود. بسیاری از فعالان به‌ویژه در حوزه بازرگانی یا فعالیت خود را محدود کرده بودند یا تصمیماتشان صرفاً واکنشی و کوتاه‌مدت شده بود. این موضوع باعث شد به این نتیجه برسم که مسئله اصلی بازار صرفاً نوسان قیمت نیست بلکه نبود درک درست از آن چیزی است که در حال رخ دادن است. اسماعیل‌بیگی ادامه داد: به همین دلیل، گزارش را با این هدف تدوین کردم که به ‌جای تمرکز بر پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت، یک چارچوب تحلیلی ارائه دهم، چارچوبی که به فعالان بازار کمک کند وضعیت فعلی را بهتر بفهمند و براساس آن تصمیم بگیرند. وی با اشاره به مهم‌ترین تغییری که در بازار فولاد رخ داده است عنوان کرد: مهم‌ترین تغییر، تغییر در «ماهیت بازی بازار» است. در شرایط عادی، بازار فولاد دارای الگوهای نسبتاً مشخص و قابل تحلیل است اما در شرایط بحران، این الگوها دچار اختلال می‌شوند و بازار وارد فضایی می‌شود که در آن عدم‌قطعیت به یک ویژگی دائمی تبدیل می‌شود. این فعال حوزه تولید و بازرگانی فولاد تصریح کرد: در چنین فضایی اطلاعات کامل در دسترس نیست، شایعات سرعت بیشتری از واقعیت دارند و رفتارهای هیجانی جایگزین تصمیم‌های منطقی می‌شوند، به همین دلیل مزیت رقابتی از «دسترسی به منابع» به «کیفیت تحلیل و سرعت تصمیم‌گیری» منتقل می‌شود. چکیده‌ای از آنچه در دو فاز مقاله آمده مهندس اسماعیل‌بیگی در خصوص فاز نخست مقاله فولاد در آتش که تمرکز آن بر آسیب‌شناسی ساختاری بازار بوده است، گفت: در فاز نخست مقاله سعی شده تا مهم‌ترین گلوگاه‌هایی را که در شرایط بحران فعال می‌شوند، شناسایی و تحلیل شوند از جمله این موارد می‌توانم به مواردی مثل تزلزل در زنجیره تامین و کاهش قابلیت اتکای تحویل کالا، شوک نقدینگی و افزایش ریسک در وصول مطالبات، شکل‌گیری بازار سایه و از بین رفتن مرجعیت قیمتی، فرسایش اعتماد در روابط تجاری و همچنین هزینه‌های پنهانی که به‌تدریج حاشیه سود را از بین می‌برند اشاره کرد. وی عنوان کرد: نکته‌ حائز اهمیت این است که این چالش‌ها نباید به‌صورت جداگانه بررسی شوند، بلکه ارتباط آن‌ها با یکدیگر باید نشان داده شود زیرا در واقعیت این ریسک‌ها به‌صورت زنجیره‌ای عمل می‌کنند و اثر یکدیگر را تشدید می‌کنند. این فعال حوزه فولاد با تشریح شرایط فعلی بازار فولاد نگاه صرفاً دفاعی در شرکت‌ها را اشتباه دانست و گفت: یکی از اشتباهات رایج در شرایط بحران این است که شرکت‌ها صرفاً به دنبال کاهش ریسک و بقا هستند در حالی که تاریخ بازارها نشان داده بحران‌ها هم‌زمان با تهدید فرصت‌های بزرگی هم ایجاد می‌کنند. در فاز دوم گزارش دقیقاً بر این موضوع تمرکز کرده‌ام که چگونه می‌توان از این شرایط برای تقویت جایگاه در بازار استفاده کرد، در واقع تغییر رویکرد از «حفظ وضع موجود» به «استفاده از بی‌ثباتی برای رشد» یکی از کلیدی‌ترین نکات این گزارش است. این کارشناس در خصوص بزرگ‌ترین اشتباهی که فعالان بازار در این شرایط مرتکب می‌شوند توضیح داد: بزرگ‌ترین اشتباه «انفعال یا تصمیم‌گیری هیجانی» است، برخی از فعالان کاملاً دست از بازار می‌کشند و منتظر روشن شدن شرایط می‌مانند در حالی که همین دوره زمان شکل‌گیری فرصت‌هاست. از طرف دیگر برخی هم بدون تحلیل و صرفاً بر اساس شایعات وارد معاملات می‌شوند. هر دو رویکرد خطرناک است. در چنین شرایطی داشتن یک چارچوب تحلیلی و پایبندی به آن مهم‌ترین عامل برای جلوگیری از خطاهای پرهزینه است. یک توصیه عملی مهندس اسماعیل‌بیگی با ارائه یک توصیه عملی برای مدیران این حوزه خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم یک توصیه عملی بدهیم این است که تصمیم‌گیری را از حالت واکنشی خارج کنند و به یک فرآیند مبتنی بر داده و سناریو تبدیل کنند، یعنی به‌ جای اینکه منتظر اتفاقات بمانند، سناریوهای مختلف را از قبل طراحی کنند و برای هرکدام برنامه داشته باشند، این کار باعث می‌شود در لحظه‌های حساس سرعت تصمیم‌گیری بالا برود و ریسک خطا به حداقل برسد. وی در پایان گفت: در شرایط بحران مزیت رقابتی از «بزرگ بودن» به «چابک بودن و درست تصمیم گرفتن» منتقل می‌شود. شرکت‌هایی که بتوانند اطلاعات دقیق‌تری داشته باشند، سریع‌تر تصمیم بگیرند و انعطاف‌پذیرتر عمل کنند، برنده این دوره خواهند بود حتی اگر از نظر منابع از رقبا کوچک‌تر باشند. این گفت‌وگو تنها بخشی از محتوای مقاله «فولاد در آتش» است. در نسخه کامل این مقاله تلاش شده تا با نگاهی عمیق و کاربردی هم تصویر دقیقی از وضعیت فعلی بازار ارائه داده شود و هم مسیرهایی عملی برای عبور از این شرایط و حتی بهره‌برداری از آن ترسیم شود. برای مطالعه نسخه کامل مقاله و بررسی جزئيات تحلیل‌ها و استراتژی‌ها روی لینک زیر کلیک کنید. فولاد در آتش