هیچ کارخانه ای به دلیل عدم تأمین قطعه و تجهیز متوقف نشد/ بومی‌سازی در مسیر توسعه تکنولوژی صنعت فولاد

صنعت فولاد یکی از معدود صنایعی است که موفق شده به اهداف ترسیم شده خود در سند چشم‌انداز ۱۴۰۴ دست یابد و ظرفیت سازی ۵۵ میلیون تنی را به لطف حضور موثر بخش خصوصی محقق سازد اما متاسفانه زیرساخت‌های ناکافی برای این صنعت، امکان بهره‌برداری از حدود ۶۰ درصد این ظرفیت را می‌دهد. این در حالی است که در صورت کاهش محدودیت‌ها در تامین انرژی موردنیاز تولیدکنندگان فولاد و افزایش ضریب بهره‌برداری، جایگاه ایران ‌می‌تواند تا رتبه هفتم دنیا در بین کشورهای فولادساز جهان ارتقا یابد.

هر چند فولادسازان برای عبور از این چالش‌ها و به‌کارگیری بیشتر از ظرفیت منصوبه در این صنعت وارد میدان شده‌اند و سرمایه‌گذاری‌های سنگینی به ویژه در حوزه انرژی داشته‌اند اما بهره‌گیری از تکنولوژی‌های نوین در همه بخش‌ها به منظور افزایش بهره‌وری و کاهش مصارف در جهت ارتقای تولید نیز به نوعی مکمل سرمایه‌گذاری‌های انجام شده است.

برای نیل به اهداف و جایگاه‌های بالاتر فولاد کشور، قطعا یکی از مهم ترین عوامل اثرگذار، کاهش بهای تمام شده تولید و افزایش توان رقابت واحدهای تولیدکننده فولاد است که در این راستا از سال ۱۳۹۷ همزمان با تشدید تحریم‌های ظالمانه علیه کشور و بالاخص صنعت فولاد، موج جدیدی از نهضت بومی‌سازی و بهره‌برداری حداکثری از توان ساخت داخل به عنوان یک استراتژی اصلی در کارخانجات فولادی و معدنی شکل گرفت و انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در کنار ایمیدرو و با مشارکت وزارت صنعت، معدن و تجارت، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و شرکت های بزرگ زنجیره فولاد، ساختار تخصصی برای این موضوع در نظر گرفت که نمود عینی این عزم جمعی، صنفی و ملی برگزاری پنج دوره جشنواره و نمایشگاه ملی فولاد با محوریت بومی‌سازی و افزایش توان ساخت داخلی بود. شاید بتوان مهم‌ترین دستاورد این نهضت را عدم توقف خطوط تولید کارخانجات زنجیره آهن و فولاد به دلیل عدم تامین قطعه و تجهیز آن هم در شرایط تشدید تحریم دانست.

در پنج دوره پیشین جشنواره و نمایشگاه ملی فولاد ایران، بهم‌رسانی نیازهای داخلی‌سازی قطعات، تجهیزات، مواد اولیه و مصرفی کارخانجات فولادی و معدنی با توانمندی‌های شرکت‌های دانش بنیان و سازندگان داخلی محور فعالیت‌ها بود که خوشبختانه منتج به انعقاد بیش از ۴۰۰ قرارداد و تفاهم‌نامه عملیاتی بین فولادسازان و سازندگان داخلی گردید که صرفه‌جویی ارزی حاصل از آن‌ها، بیش از ۱.۷ میلیارد دلار برآورد می‌شود. در واقع یکی از دلایل استقبال بی نظیر از این نمایشگاه تخصصی نیز همین رویکرد ساختارمند، محتوایی، خروجی‌گرا و نتیجه‌بخش آن بوده است.
البته دستاورد استراتژیک این موج فراگیر بومی‌سازی، کاهش ارزبری صنعت فولاد کشور است به گونه ای که از سال ۱۳۹۷، ارزبری تولید هر تن فولاد از ۱۷۰ دلار به ۶۵ دلار کاهش یافته و در تلاش هستیم تا افق ۱۴۰۴، این رقم را به کمتر از ۵۰ دلار در هر تن فولاد برسانیم.

امسال در ششمین جشنواره و نمایشگاه ملی فولاد، بر آن شدیم تا به همت متخصصین خوش فکر صنعت فولاد و توان شرکت‌های دانش بنیان، بومی‌سازی در صنعت فولاد را از قطعه و تجهیز به مسیر توانمندی تکنولوژیک هدایت کنیم. مسیری که هدف آن ارتقای توان رقابتی فولاد ایران در عرصه جهانی از طریق مدیریت بهینه منابع و مصارف و کاهش بهای تمام شده در عین افزایش کیفیت محصولات است. مسیری که می‌تواند از شرکت‌های توانمند داخلی، کارخانه‌سازهایی همچون دانیلی ایتالیا خروجی داشته باشد که بتوانند تمام طراحی و مهندسی و ساخت و تولید و خدمات پس از تولید را به سرمایه‌گذاران و فولادسازان ایران و جهان ارائه دهند، امید که چنین آرزویی هر چه زودتر محقق شود.

بهرام سبحانی
رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران