گذار تاب‌آوری صنعت فولاد ایران، از تهدید به بحران/ رشد تولید و کاهش سودآوری، پدیده امروز صنعت فولاد

در گفت‌وگوی چیلان با مدیرعامل فولاد خوزستان مطرح شد:گذار تاب‌آوری صنعت فولاد ایران، از تهدید به بحران/ رشد تولید و کاهش سودآوری، پدیده امروز صنعت فولاد

صنعت فولاد ایران، علی‌رغم دستاوردهای کم‌نظیر در حوزه تولید، امروز درگیر مجموعه‌ای از چالش‌هاست که مهم‌ترین آن‌ها به‌طور مستقیم بر سودآوری شرکت‌ها و اعتماد بازار سرمایه تاثیر گذاشته‌اند: بحران انرژی، سیاست‌های ناپایدار صادراتی، هزینه‌های فزاینده تولید، رکود جهانی و از دست‌رفتن مزیت‌های رقابتی. این‌ها بخشی از سخنان امین ابراهیمی، مدیرعامل فولاد خوزستان در گفت‌وگو با چیلان است. دغدغه‌های مدیر یک بنگاه بزرگ در یک صنعت استراتژیک در روزهایی که نمودار سودآوری شرکت‌های بزرگ فولادی در ایران روندی نزولی به خود گرفته و ارزش سهام آن‌ها تحت فشار عوامل متعدد داخلی و خارجی افت کرده است...

امین ابراهیمی مدیرعامل فولاد خوزستان با بیان اینکه اگر چالش‌هایی مانند ناترازی برق و گاز، مشکلات صادرات، و سیاست‌های نادرست قیمت‌گذاری ادامه یابد، تاب‌آوری صنعت فولاد با بحران جدی مواجه می‌شود، به چیلان گفت: به طور نمونه فولاد خوزستان با تولید ۲ میلیون و ۹۰۴ هزار تن شمش فولادی و ۵ میلیون و ۱۳۰ هزار تن آهن اسفنجی، عملکرد مناسبی در بخش تولید فیزیکی ثبت کرد اما با این حال، به دلیل بحران‌های ناشی از محدودیت‌های انرژی، کاهش صادرات و اختلالات قیمتی، سود خالص شرکت با افت محسوسی مواجه شد و نسبت به سال قبل کاهش یافت. با وجود آنکه تولید افزایش یافته، اما سود کاهش یافته و این پدیده نشانه‌ای از وضعیت پر ریسک صنعت فولاد در ایران امروز است.
وی افزود: به‌طور مشخص، در سال ۱۴۰۳ فولاد خوزستان در نتیجه محدودیت های شدید انرژی حدود ۹۸۰ هزار تن از تولید خود را از دست داد که موجب کاهش ۲۳۴ هزار میلیارد ریالی درآمد و ۶۱ هزار میلیارد ریالی سود خالص شد. این ارقام تنها بخش قابل محاسبه زیان‌هاست و اثرات غیرمستقیم بر بازار، صادرات، سهم از بازار و فرسایش اعتماد نیز باید در نظر گرفته شود.
مدیرعامل فولاد خوزستان به ضرورت احداث نیروگاه‌های برق اختصاصی برای صنایع بزرگ نیز اشاره کرد و گفت: اگر شرکت‌ها به برق مطمئن و پایدار دسترسی نداشته باشند، چشم‌انداز تولید پایدار در افق ۱۴۰۴ کاملاً مخدوش خواهد بود.
وی تاکید کرد: وعده‌های دولتی درباره احداث نیروگاه‌ها با واقعیت فاصله دارد. برخی از این طرح‌ها حتی وارد مرحله اجرا هم نشده‌اند و این در حالی است که شرکت‌هایی مانند فولاد خوزستان برای حفظ سهم بازار و پاسخ به تعهدات صادراتی خود، نیازمند حداقل ۱۰۰۰ مگاوات برق پایدار هستند.

بحران خاموش آب در صنعت فولاد
ابراهیمی همچنین از «بحران خاموش آب» نیز پرده برداشت و گفت: در آینده نزدیک، آب به‌مراتب بزرگ‌تر از برق، تبدیل به عامل محدودکننده تولید خواهد شد. در برخی مناطق، قیمت آب صنعتی تا ۴۰ برابر افزایش یافته است و اگر برای مدیریت منابع آبی راهکار نداشته باشیم، بسیاری از واحدهای صنعتی در فلات مرکزی با خطر توقف کامل مواجه می‌شوند.

مزیت رقابتی فولادسازان ایرانی در صادرات از دست رفته است
مدیرعامل فولاد خوزستان با انتقاد از سیاست‌های دستوری قیمت‌گذاری و محدودیت‌های صادراتی تصریح کرد: به دلیل همین سیاست‌ها، فولاد ایران سهم قابل توجهی از بازارهای بین‌المللی را از دست داده است. به‌ویژه با کاهش تقاضای جهانی در سال ۲۰۲۴ و رکود در چین، کشورهای دارای ساختار صادراتی چابک و سیاست‌گذاری هوشمند توانستند رقابت‌پذیری خود را حفظ کنند، اما شرکت‌های ایرانی که روزی نقش اول صادرات منطقه را داشتند، حالا برای صادرات محصولاتشان به کشورهای همسایه، با رقابت نابرابر روبه‌رو هستند چرا که سیاست‌های غیرمنطقی و محدودکننده صادراتی، نرخ‌گذاری دستوری، عدم ثبات در نرخ ارز و افزایش شدید نرخ حامل‌های انرژی باعث شده ایران مزیت‌های رقابتی خود در حوزه صادرات را از دست بدهد.
نوبت ایفای نقش به دولت رسیده است
ابراهیمی در پایان خواستار آن شد که دولت به‌جای وعده‌درمانی، راهکارهای عملیاتی برای مدیریت بحران انرژی، تسهیل صادرات و ارتقاء زیرساخت‌ها ارائه دهد.
وی تصریح کرد: صنعت فولاد ایران و به‌ویژه فولاد خوزستان، همواره در بزنگاه‌های تاریخی کنار کشور بوده‌اند؛ از تامین نیاز داخل تا ارزآوری برای دولت. اکنون نوبت مسئولان و سیاست‌گذاران است که با اصلاحات نهادی و تصمیمات شجاعانه این صنعت را از گردنه خطر عبور دهند.