گزارش ۴ ریفرمر بارگذاری شده واحدهای مختلف فولادی با کاتالیست های شرکت خوارزمی
مهندس حسن نوایی، مدیرعامل شرکت گسترش فناوری خوارزمی گزارشی از ریفرمر واحدهای مختلف فولادی شامل مدول یک فولاد خوزستان، مدول زمزم یک فولاد خوزستان، مدول C فولاد مبارکه و فولاد سبزوار به چیلان ارائه کرده که در ذیل به تشریح آن می پردازیم:
حسن نوایی (مدیرعامل شرکت گسترش فناوری خوارزمی)

شرکت گسترش فناوری خوارزمی یک شرکت دانش بنیان تولیدکننده کاتالیست ‌های هتروژن، خصوصاً کاتالیست ‌های ریفمرینگ واحدهای احیاء مستقیم است. این شرکت از سال ۱۳۹۰ فعالیت خود را در تحقیقات و تولید صنعتی این کاتالیست ها آغاز نمود و هم اکنون ثمره آن بارگذاری ۴ ریفرمر کنونی شرکت از کاتالیست‌ های تولیدی این شرکت است. همچنین این شرکت قراردادهای متعددی برای تامین کاتالیست سایر واحدهای تولیدی امضا نموده است که هم اکنون در حال تولید و عرضه آنها به مصرف کنندگان است.

در این نوشتار واحدهای بارگذاری شده در صنعت فولاد و عملکرد این شرکت دانش بنیان در سال ‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ در واحدهای مختلف بررسی شده است. در ابتدا توضیح مختصری در ارتباط با واحدهای بارگذاری شده، زمان استارت واحد، وضعیت واحدها داده می¬شود. سپس پارامترهای عملکرد مستقل از تولید و همچنین پارامترهای عملکرد وابسته به تولید برای تمامی واحدها مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

بارگذاری کاتالیست های تولیدی این شرکت برای نخستین بار در مقیاس یک ریفرمر کامل در مدول ۱ واحد احیاء ۲ شرکت فولاد خوزستان صورت گرفت و راه اندازی واحد پس از انجام بارگذاری و مراحل Start-up از تاریخ ۱۹ اسفند سال ۱۳۹۵ آغاز شد. پس از عملکرد موفقیت آمیز این کاتالیست ها در ریفرمر مدول یک واحد احیاء ۲ شرکت فولاد خوزستان، به همین ترتیب در سال ۱۳۹۶ کاتالیست ‌های این شرکت در ریفرمر شرکت فولاد سبزوار در تاریخ ۱ بهمن، مدول C شرکت فولاد اصفهان در تاریخ ۴ بهمن و در نهایت واحد زمزم ۱ شرکت فولاد خوزستان در تاریخ ۱۰ بهمن ماه شروع به کار کرد. در این واحدها کلیه تیوب های ریفورمر توسط کاتالیست های شرکت گسترش فناوری خوارزمی شارژ گردید و اعزام تیم فنی و نظارتی بر فرآیند بارگذاری کاتالیست ها از سوی این شرکت موجب شد تا اطمینان لازم جهت شارژ بهینه با دانسیته توده‌ای حداکثری تیوب ها حاصل گردد. در تمامی واحدها میزان دانسیته شارژ نزدیک به ماکزیمم حالت بدست آمد.

ریفرمینگ واکنش هیدروکربن (از قبیل گاز طبیعی، متان، پروپان و …) با H2O یا CO2 برای تولید احیاکننده های H2 و CO است. واکنش های ریفرمینگ گرماگیر بوده و نیاز به کاتالیست برای تسریع واکنش دارد. در تمامی واحدها خوشبختانه خلوص متان در گاز طبیعی ورودی به واحد نسبتا بالا بوده و درصد ورود هیدروکربن های سنگین بحرانی نبوده است. در ادامه به بررسی عملکرد کاتالیست‌ های شرکت خوارزمی در تمامی واحدها پرداخته شده است.

شکل۱: کاتالیست‌های ریفرمینگ صنعت فولاد

با توجه به نمودار عملکرد کاتالیست ها (شکل۲) می توان کیفیت گاز ریفرم به لحاظ میزان متان خروجی را ملاحظه نمود. نتایج بدست آمده برای هر چهار واحد حاکی از این می باشد که ریفرمینگ گاز توسط کاتالیست ها به خوبی صورت گرفته و میزان متان و کربن دی اکسید به خوبی قابل کنترل می باشد. با توجه به اینکه مدت زمان بیشتری از زمان راه اندازی مدول ۱ شرکت فولاد خوزستان می گذرد، لذا بررسی دقیق تری را می توان بر روی عملکرد کاتالیست های این واحد انجام داد.

شکل۲: تغییرات دمای گاز ریفرم و میزان متان گاز ریفرم. به ترتیب: بالا سمت چپ (فولاد خوزستان مدول ۱)، بالا سمت راست (فولاد سبزوار)، پایین سمت چپ (فولاد خوزستان زمزم ۱) و پایین سمت راست (فولاد مبارکه مدول C).

افزایش میزان گوگرد در گاز ورودی به ریفرمر باعث کاهش ظرفیت ریفرمر (افزایش میزان متان گاز ریفرم) خواهد شد. در ابتدای راه اندازی مدول ۱، همچنین در چندین بازه زمانی مشاهده می‌شود که میزان متان خروجی از مقدار ایده آل فاصله گرفته است. پس از بررسی و پس از وارد مدار شدن مخازن سولفورزدا این نمودار نشان می دهد که میزان متان توسط دمای گاز ریفرم به خوبی قابل تنظیم بوده و مقدار آن پس از سولفورزدایی کمتر از ۱ درصد که مقدار ایده آل متان خروجی است نگه داشته شده است. همین معضل فرآیندی برای مدول زمزم ۱ شرکت فولاد خوزستان هم در بعضی زمان ها وجود داشت. وجود سولفور (H2S) بسیار بالا، حتی بیش از مقدار طراحی سیستم سولفورزدا، تا حد ppm40 مسبب بروز شرایط نامطلوب و کاهش فعالیت کاتالیست است. با توجه به اینکه واکنش های ریفرمینگ گرماگیر بوده، همین امر باعث کاهش دمای گاز ریفرم شده و باعث بالا رفتن میزان متان و CO2 باقیمانده در گاز ریفرم می شود. منشا این سولفور بالا، سنگ آهن مورد استفاده بوده که در نتیجه واکنش¬های احیاء از گندله خارج و وارد گاز پروسس شده است.

در ابتدای راه اندازی به گاز فرصت کافی جهت تبادل با کاتالیست داده می‌شود. یعنی به گاز فرصت کافی جهت تبدیل شدن متان و CO2 بر روی کاتالیست ها در لوله های ریفرمر داده می شود و لذا اعداد CO2 و متان در ابتدای راه اندازی برای تمامی واحدها پایین و بسیار مطلوب می باشد. در مدول C فولاد مبارکه اصفهان، جهت کنترل مقدار H2/CO تزریق آب کمتری صورت می گیرد، همین امر باعث می شود تا درصد بیشتری از واکنش های ریفرمینگ با اکسنده CO2 صورت بگیرد. به همین دلیل میزان CO2 در خروجی از ریفرمر پایین می باشد. همچنین مشاهده می شود برای دیگر واحدها میزان CO2 به طور مطلوبی در ۲.۵ درصد نگه داشته شده است.

شکل۳: تغییرات CO2 گاز ریفرم بر حسب زمان: به ترتیب: بالا سمت چپ (فولاد خوزستان مدول ۱)، بالا سمت راست (فولاد سبزوار)، پایین سمت چپ (فولاد خوزستان زمزم ۱) و پایین سمت راست ( فولاد مبارکه مدول C).

بررسی بیشتر عملکرد کاتالیست ها نیازمند مطالعه پارامترهای تولید در کل واحد می باشد.

شکل۴: نرخ تولید آهن اسفنجی در واحدهای مختلف

شکل(۴) میزان تولید هر چهار واحد را نشان می دهد که در تمامی مدول ها از ابتدای راه اندازی تا حالت نرمال نرخ تولید به مقدار مطلوب خود رسیده است. در حال حاضر تمامی چهار واحد بجز واحد سبزوار که به علل مشکلات جزئی نتوانسته است به ظرفیت بیشینه برسد سایر واحدها در ماکزیمم نرخ تولید کار می کنند. همچنین در شکل ۵ می توان تغییرات میزان فلوی گاز پروسس این واحدها را با زمان ملاحظه نمود که در پاره ای از نقاط به علل مشکلات فرآیندی یا بروز توقف ها دارای نوساناتی بوده است ولی به مقدار مناسب شدت جریان خود رسیده است.

شکل۵: میزان فلوی گاز پروسس برای تمامی واحدها

این مقاله در نشریه شماره ۷۹  چیلان  منتشر گردید و نحوه دریافت اشترایک  چیلان  تماس با شماره های ۴-۸۸۵۵۱۷۰۱-۰۲۱ می باشد.

2

تاریخ انتشار : ۳ تیر ماه ۱۳۹۷ ساعت ۱۳:۵۶
شناسه مطلب : 18944
ارسال
Share on TumblrShare on RedditShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on Google+
برچسب ها

150180

ارسال دیدگاه
نام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
کد امنیتی

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.