در دو ماهه اخیر با جهش قیمت نفت، گاز طبیعی و برق در اثر تنشهای خاورمیانه و اختلال در مسیرهای LNG و نفت اکنون بحران انرژی در حال تبدیل شدن به یک شوک صنعتی جهانی است اما اثر آن در فولاد و ساختمان در کشورهای مختلف یکسان نخواهد بود؛ در صنعت فولاد سه پیامد اصلی دیده میشود:
افزایش مستقیم هزینه تولید
فولادسازی مخصوصاً کورههای قوس الکتریکی (EAF)، احیای مستقیم (DRI) و نورد گرم به شدت وابسته به انرژی (برق و گاز ) هستند. افزایش قیمت برق و گاز مستقیماً هزینه هر تن فولاد را بالا میبرد. در اروپا بعضی تولیدکنندگان گزارش دادهاند که تنها طی چند هفته هزینه انرژی و حملونقل میلیونها یورو افزایش یافته است.
کاهش حاشیه سود و تعطیلی بخشی از ظرفیتها
کارخانههایی که فناوری قدیمیتر، راندمان پایینتر یا وابستگی شدید به گاز دارند در معرض توقف موقت یا کاهش ظرفیت قرار میگیرند و این موضوع در اروپا شدیدتر از آمریکای شمالی خواهد بود زیرا اروپا هنوز به گاز وارداتی حساس است. گزارشهای تحلیلی اروپا نشان میدهد صنایع انرژیبر مانند فولاد، سیمان و مواد شیمیایی بیشترین فشار را تحمل میکنند.
تغییر ساختار بازار جهانی فولاد
چین در ۲۰۲۶ با بحران بخش ساختمان و املاک مواجه است و مصرف داخلی فولاد، سیمان و مصالح ساختمانی آن کاهش یافته است. در نتیجه چین صادرات فولاد و سیمان را افزایش داده تا ظرفیت مازاد خود را حفظ کند. این مسئله میتواند باعث دامپینگ و فشار بر تولیدکنندگان کانادا، اروپا و حتی خاورمیانه شود.
در بخش ساختمان و پروژههای عمرانی، پیامدها حتی گستردهتر خواهد بود و به شرح زیر فهرست میشود:
افزایش قیمت فولاد ساختمانی، میلگرد، تیرآهن و ورق
رشد قیمت سیمان، آسفالت و بتن به دلیل وابستگی به انرژی
افزایش هزینه حملونقل مصالح
طولانیتر شدن زمان تحویل تجهیزات و قطعات
افزایش نرخ بهره و کاهش سرمایهگذاری ساختمانی
برخی تحلیلهای ساختمانی آمریکا نشان میدهد قیمت فولاد ساختمانی در اوایل ۲۰۲۶ تحت فشار همزمان تعرفهها و انرژی بیش از ۲۰درصد رشد کرده و زمان تحویل بعضی تجهیزات فولادی به ۱۲ تا ۲۰ هفته رسیده است.
برای سال ۲۰۲۷ دو سناریو محتملتر است، سناریوی اول: ادامه بحران انرژی است، اگر تنشهای ژئوپلیتیک ادامه یابد و بازار LNG و نفت بیثبات بماند، قیمت فولاد جهانی بالا باقی میماند، پروژههای ساختمانی بزرگ به تعویق میافتد، رکود نسبی در ساختمان سازی مسکونی شدت میگیرد، فولاد سبز و پروژههای کاهش اثرات کربن درصورت حمایت دولتی رشد میکنند، بازیافت فولاد و سرباره و سایر فلزات قیمتی اهمیت بیشتری پیدا میکند و سرمایهگذاری روی انرژی تجدیدپذیر و بهرهوری صنعتی سرعت میگیرد.
سناریوی دوم: تثبیت بازار انرژی
اگر بحران خاورمیانه کاهش یابد و LNG جدید وارد بازار شود، قیمت گاز و برق در ۲۰۲۷ آرامتر میشود، بازار فولاد به تدریج متعادل میشود، اما قیمتها احتمالاً هرگز به سطح پیش از بحران بازنمیگردد و صنایع به سمت فناوریهای کممصرفتر حرکت میکنند.
گزارشهای اروپایی و OECD نیز تاکید میکنند که حتی در صورت فروکش بحران، قیمت انرژی احتمالاً در سطحی بالاتر از میانگین تاریخی باقی خواهد ماند و این موضوع روند کربنزدایی و بازسازی صنعتی را تسریع میکند، از دیدگاه فنی و صنعتی این بحران برای صنایع سنتی فولاد یک تهدید است اما برای فناوریهای زیر فرصت ایجاد میکند:
(DRI) تولید آهن اسفنجی با هیدروژن
بازیافت سرباره فولاد
بازیافت حرارت
برق تجدیدپذیر صنعتی
EAF با راندمان بالا
ذخیرهسازی انرژی
بهینهسازی مصرف گاز در ایندیوریشن و ریفورمرها
و بسیاری از کارخانهها مجبور خواهند شد از «تولید ارزان» به سمت «تولید کمانرژی و کم کربن» حرکت کنند.
- نقشه راه اخلاق و تابآوری در صنعت فولاد
- دو معدن کلیدی و دو چالش اصلی
- زنگ خطر ورشکستگی فولاد ایران
- ورود فولاد مبارکه به میادین گازی/ شکایت به دیوان عدالت برای افزایش چندبرابری قیمت گاز صنایع فولادی/ افزایش ۳۳ برابری قیمت برق فولاد در ۵ سال گذشته
- هشدار برای خاموشی تولید
- بازتاب خبر بحران انرژی صنعت فولاد ایران در رسانههای خارجی/ کاهش سودآوری فولادسازان ایرانی
- خسارت سنگین ناترازی و چالش انرژی بر صنایع فولادی
- صنعت فولاد قربانی بیثباتی در تامین انرژی و افزایش بیرویه نرخ حاملهای انرژی
- موانع پیشرفت سرمایهگذاری در حوزه انرژی

نگاهی به کارنامه وزارت صمت در توسعه معدن و صنایع معدنی
از احیای ستاد فولاد تا اجرای سند راهبردی معدن
کارنامه وزارت صمت در حوزه سرمایهگذاری در معدن و صنایع معدنی
ارزشآفرینی و تنوعبخشی به سرمایهگذاری در حوزه معدن و صنایع معدن ..
سیدعباس حسینی
عضو هیات عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)

دکتر حمید رضا فلاح
مدیر عامل شرکت فولاد توان آور آسیا

محمدکاظم صباغی هرندی
مدیر ارشد خدمات فنی و پشتیبانی شرکت فولاد مبارکه

مهندس طهمورث جوانبخت
مدیرعامل شرکت مجتمع فولاد خراسان






















